Gepubliceerd op: 15 oktober 2016

De negen essentiële onderdelen voor het opstellen van een aandeelhoudersovereenkomst

In een BV worden regels tussen de aandeelhouders in de statuten van de vennootschap vastgelegd. Een flexibele manier om de meer zakelijke afspraken tussen de aandeelhouders te regelen is door middel van een aandeelhoudersovereenkomst opstellen. Deze overeenkomst wordt vaak toegepast bij toetreding tot de BV door bijvoorbeeld een investeerder of nieuwe aandeelhouder. Maar wat zijn de essentiële onderdelen voor het opstellen van een overeenkomst voor aandeelhouders?

Rechten en plichten van aandeelhouders

In een aandeelhoudersovereenkomst kunnen afspraken worden gemaakt tussen alle aandeelhouders en de vennootschap. De overeenkomst bepaalt de rechten en plichten van aandeelhouders en kan eventuele consequenties van het niet naleven van afspraken bevatten. Het opstellen van een overeenkomst voor aandeelhouders is niet verplicht. Wel raden wij u dit van harte aan. De overeenkomst kan discussies en conflicten tussen meerdere aandeelhouders of binnen de vennootschap voorkomen.

Niet privé aansprakelijk voor schulden

Samenwerken zonder dat u privé voor de zakelijke schulden aansprakelijk bent kan door ofwel de samenwerking te laten plaatsvinden in een BV of uw eigen BV te laten optreden als maat of vennoot in een maatschap of vennootschap onder firma (VOF). In het samenwerkingscontract is het van belang afspraken op te nemen over de inbreng, de winstverdeling en hoe de samenwerking kan worden beëindigd (een exit-regeling).

Dit zijn de negen essentiële onderdelen:

• Een exit-regeling
Een exit-regeling is een strategie die beschrijft hoe een mogelijk vertrek of gedwongen uittreding van een aandeelhouder binnen de vennootschap wordt geregeld. In de regeling worden bijvoorbeeld onderdelen als aanbiedingsplicht, de waardering van aandelen en mogelijke strafkorting vastgesteld. Feitelijk komt een exit-regeling neer op het bepalen van hoe aandelen worden verkocht, aan wie aandelen worden verkocht en binnen welke termijn aandelen worden verkocht als een aandeelhouder uittreedt.

• Waarderingsgrondslag van aandelen
Voor het berekenen van de waarde van aandelen, bijvoorbeeld bij de aankoop van een onderneming, is een waardebepaling van aandelen benodigd. Ook bij een mogelijk vertrek van een aandeelhouder is het bepalen van de waarde van aandelen noodzakelijk. Om hier geen misverstanden over te laten bestaan mag in de aandeelhoudersovereenkomst een waarderingsgrondslag van aandelen niet ontbreken. Deze waarderingsmethode schrijft voor hoe de waarde van aandelen bepaald wordt.

• Gewone en gekwalificeerde meerderheid
In de statuten van een vennootschap staat vermeld welke meerderheid van de stemmen tijdens een aandeelhoudersvergadering nodig is voor het nemen van een besluit. De meest bekende meerderheidsvorm is de gewone meerderheid van stemmen: er zijn meer stemmen voor dan tegen. Voor bepaalde in de aandeelhoudersovereenkomst of statuten vastgestelde besluiten kan een afwijkende stemverhouding vastgelegd worden, de zogeheten gekwalificeerde meerderheid. Voor het aannemen van deze besluiten wordt vastgelegd dat bijvoorbeeld twee derde van de stemmen doorslaggevend is.

• Goedkeuring van bestuursbesluiten
Stel vast voor welke bestuurlijke besluiten goedkeuring nodig is van de aandeelhouders. In praktijk kan dit gaan over besluiten met betrekking tot een belangrijke of ingrijpende verandering van de identiteit of het karakter van een onderneming.

• Tag-along- en drag-along-regelingen
Bij een verkoop van aandelen door een aandeelhouder mogen c.q. moeten de andere aandeelhouders de aandelen verkopen tegen dezelfde prijs. De tag-along-bepaling in de aandeelhoudersovereenkomst beschermt de minderheidsaandeelhouder. Deze krijgt bij een verkoop van aandelen de optie om aandelen mee te verkopen aan de koper van de aandelen van de meerderheidsaandeelhouder, maar is hiertoe niet verplicht. Een drag-along-regeling geeft een meerderheidsaandeelhouder, bij een verkoop van de aandelen, de bevoegdheid andere aandeelhouders te verplichten aandelen te verkopen aan de kopende partij.

• Aanbiedplicht en afnameplicht
Naast een wanprestatie of een geschil kan bepaald worden in welke situaties een aandeelhouder zijn aandelen moet aanbieden aan de overige aandeelhouders. Voorbeelden van deze gevallen zijn onder meer bij overlijden of bij blijvende arbeidsongeschiktheid. Desgewenst kan ook een afnameplicht in de voorwaarden voor aandeelhouders worden opgenomen. Dit verplicht andere aandeelhouders de aangeboden aandelen over te nemen.

• Geheimhoudingsbeding
In tegenstelling tot statuten kan een aandeelhoudersovereenkomst geheim worden gehouden. De statuten moeten bij de Kamer van Koophandel gedeponeerd worden en kunnen worden opgevraagd door derden. Om gemaakte afspraken geheim te houden wordt in de praktijk een geheimhoudingsbeding opgenomen in de overeenkomst. In een geheimhoudingsbeding in de overeenkomst voor aandeelhouders worden afspraken vastgelegd voor het geval dat een samenwerking tussen aandeelhouders eindigt.

• Non-concurrentiebeding en relatiebeding
Een non-concurrentiebeding legt verplichtingen van aandeelhouders vast na opzegging van de aandeelhoudersovereenkomst. Dit beding beschermt de BV tegen het lekken van concurrentiegevoelige of belangrijke informatie over de bedrijfsvoering door een aandeelhouder aan een concurrent.

In het beding worden zaken vastgelegd als de periode waarin een aandeelhouder geen activiteiten mag uitvoeren voor concurrerende bedrijven. Zowel in het non-concurrentiebeding als in het relatiebeding kunnen bepalingen worden opgenomen die voorkomen dat een vertrekkende aandeelhouder bestaande relaties meeneemt naar een andere (concurrerende) vennootschap.

• Kettingbeding opvolgende aandeelhouders
Het kettingbeding verzekert een BV dat opvolgende aandeelhouders en toetredende aandeelhouders gehouden kunnen worden aan de verplichtingen van de aandeelhoudersovereenkomst. Wanneer aandeelhouders hun aandelen verkopen, legt het kettingbeding de voorwaarden van de overeenkomst automatisch op aan nieuwe aandeelhouders.

Afspraken over winstuitkering

Een ander belangrijk onderdeel van de aandeelhoudersovereenkomst is winstuitkering. Of beter gezegd: de afspraken omtrent winstuitkering. In deze bepaling, ook wel bekend als een dividenduitkering, wordt vastgesteld vanaf welke boekjaren winst wordt uitgekeerd aan een aandeelhouder, welke verdeelsleutel hiervoor wordt gehanteerd of dat winst ten goede komt aan de BV.

Een aandeelhoudersovereenkomst opstellen?

Gaat u samenwerken in een BV? Dan is het aan te bevelen in een aandeelhoudersovereenkomst nadere afspraken te maken en vast te leggen, zodat er duidelijke regelingen zijn in geval van bijvoorbeeld een aandeelhoudersgeschil. Wilt u afscheid nemen van een aandeelhouder, maar weigert deze mee te werken aan een vertrek? Lees dan het blog ’50 manieren je aandeelhouder te verlaten’. Wilt u een overeenkomst voor aandeelhouders laten opstellen of laten toetsen? Schakel dan een advocaat in. Neem voor meer informatie vrijblijvend contact op met één van onze specialisten in ondernemingsrecht.

Fruytier Lawyers in Business
Fruytier Lawyers in Business

Artikelen door Fruytier Lawyers in Business

Stuur ons een bericht

Voor verdere vragen kunt u het formulier hieronder gebruiken. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.