
ICT-recht en IT-recht
In een wereld die steeds sneller digitaliseert zijn het ICT-recht en IT-recht een belangrijke rechtsgebieden. De toenemende invloed van informatietechnologie in ons dagelijkse doen en laten in de digitale wereld vraagt om duidelijke regels en voorschriften. Bijvoorbeeld als het gaat om rechten en plichten met betrekking tot het internet en kunstmatige intelligentie. Het ICT-rechtsgebied, ook IT-recht genoemd, behandelt nieuwe juridische uitdagingen die ontstaan door de aanhoudende ontwikkeling van informatie- en communicatietechnologieën. Een ICT-advocaat kan in elke specifieke situatie gerichte ondersteuning en advies bieden.
Wat is ICT-recht?
Alles is informatie. Systemen voor het verwerken van deze informatie vormen ondertussen de ruggengraat van elke onderneming. Het informatierecht (ICT- en IT-recht) is het vakgebied dat betrekking heeft op de juridische vragen die samenhangen met de toepassing van ICT.
Het rechtsgebied ICT-recht omvat de wetten, regels en voorschriften die van toepassing zijn op verschillende aspecten van informatie- en communicatietechnologie, zoals software, hardware, elektronische communicatie, internet, gegevensbescherming, intellectueel eigendom, cyberveiligheid, evenals privacyrecht en auteursrecht op software.
Binnen het ICT-recht staan verschillende digitale componenten centraal, waaronder:
- Persoonsgegevens, data en informatie
- Software en automatisering
- Creatieve inhoud
Een ICT-advocaat met kennis van het ICT-recht en IT-recht geeft advies over rechten en verplichtingen voor bedrijven en organisaties met betrekking tot de verschillende componenten van het ICT-rechtsgebied en IT-rechtsgebied.
Rechtsgeldigheid, regulering en bescherming
Het ICT- en IT-recht heeft tot doel een juridisch kader te bieden voor het gebruik, de ontwikkeling, de rechtsgeldigheid en de regulering van informatietechnologie. Het rechtsgebied IT-recht richt zich op kwesties zoals het beschermen van persoonsgegevens, het reguleren van elektronische handel, het waarborgen van privacy, het bevorderen van cyberveiligheid, het beschermen van intellectuele eigendomsrechten en het vaststellen van verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden met betrekking tot technologiegebruik.
Informatietechnologie recht uitgelegd
Technologie, ICT, media en telecom domineren de economie en lopen in elkaar over. Dat geldt ook voor de juridische invalshoeken en regelgeving. Onderscheid daarbij informatietechnologie recht van het internetrecht. Bij IT-recht gaat meestal over aankoop (inkoop) van technologie. Vaak met betrekking tot kritische bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld resource planning, een hrm-pakket, financiële software en outsourcing, soms als ‘software as a service’ (SaaS). Het internet hoeft daar geen rol bij te spelen. Een IT- en ICT-advocaat met kennis van ICT én van onderhandelen bij het contracteren kan partijen hierbij van goed ICT-advies voorzien. Techniek en contracteren staan centraal.
Het verschil tussen IT-recht en internetrecht
Bij het internetrecht is het anders. Daar speelt het internet een rol ‘als verkeersweg of winkelstraat’ waarbij men anderen ‘tegenkomt’. De thema’s zijn eerder de wijze van inkopen, verkopen of reclame maken. Ook punten als onbetrouwbaarheid of bedrog spelen bij internetrecht een rol. Het kan ook gaan over merkverwarring, een onrechtmatige advertentietekst (Adwords, misleidende mededeling, vergelijkende reclame) of een gekaapt domein. Tevens kan het een virtuele inbraak (‘hack’) zijn op een website (voor een e-commerce, e-learning, privacy schending). Om schade te verhalen of een verbod te krijgen is juridisch inzicht van een ICT-advocaat of IT-advocaat wel noodzakelijk.
Wat doet een ICT-advocaat of ICT-jurist?
Het ICT-recht, IT-recht of informaticarecht zijn brede rechtsgebieden, die verschillende klassieke rechtsgebieden als het privaatrecht, strafrecht en bestuursrecht doorsnijden. Fruytier Lawyers in Business is een ICT-recht advocatenkantoor met jarenlange ervaring op het gebied van juridisch advies binnen IT-recht en ICT-recht. Met advocaten gespecialiseerd in dit uitdagende en dynamische rechtsgebied, geven wij onze cliënten ICT-advies op alle onderdelen die binnen rechtsgebied ICT-recht vallen.
Het raadplegen of inschakelen van een ICT-advocaat of IT-advocaat kan om verschillende redenen noodzakelijk of verstandig zijn. Hieronder een overzicht van de specifieke situaties waarin juridisch advies van een advocaat IT-recht uitkomst biedt:
1. Advies over rechten en verplichtingen
Een ICT-advocaat (ICT-jurist) adviseert bedrijven en organisaties over rechten en verplichtingen met betrekking tot ICT. Dit omvat bijvoorbeeld het opstellen van licentieovereenkomsten voor software, advies over auteursrechten en het opstellen van algemene voorwaarden voor een website of webshop.
2. Intellectueel eigendom beschermen
Een IT-advocaat helpt bij het beschermen van intellectueel eigendom, zoals auteursrechten en patenten, met betrekking tot software, technologie of digitale inhoud.
3. Privacy en gegevensbescherming
Met de toenemende digitalisering en aanvullende (internationale) wet- en regelgeving is privacy een belangrijk aspect geworden. Een ICT-advocaat kan adviseren over wet- en regelgeving met betrekking tot privacy en gegevensbeheer.
4. Cybercrime en beveiliging
Organisaties die te maken hebben met juridische vraagstukken met betrekking tot cybercrime, hacking, gegevensinbreuken en informatiebeveiliging kunnen vertrouwen op de kennis van een ICT-jurist. Een IT-advocaat helpt bij het opstellen van passende beveiligingsmaatregelen en het bieden van juridische ondersteuning bij geschillen op dit vlak.
5. Advocaat IT-contracten
Binnen het ICT-recht en IT-recht zijn licenties en overeenkomsten van onschatbare waarde. Een advocaat IT-recht adviseert bij het opstellen en beoordelen van verschillende ICT- en IT-contracten, zoals softwarelicenties, dienstverleningsovereenkomsten en contracten met ICT-leveranciers. Een gespecialiseerde advocaat in IT-contracten helpt bij het identificeren en beperken van juridische risico’s in contractuele relaties.
6. Geschillenbeslechting
In geval van geschillen, zoals contractbreuk, inbreuk op intellectueel eigendom of geschillen met betrekking tot ICT-projecten, kunnen ICT-advocaten juridische vertegenwoordiging bieden en helpen bij geschillenbeslechting, zowel via onderhandelingen als via gerechtelijke procedures.
Juridisch advies IT-recht en contractenrecht
Het werkgebied van een ICT-recht advocaat is breed. Zo moet een ICT- en IT-recht advocaat verschillende rollen en taken kunnen bekleden en vervullen. De IT-advocaten van Fruytier Lawyers in Business zijn thuis binnen elk onderdeel van deze dynamische rechtsgebieden. Bent u op zoek naar een advocaat voor IT-contracten? Wij adviseren zowel afnemers als IT-bedrijven zelf graag bij het opstellen of aanpassen van ICT- en IT-contracten. Van advisering bij onderhandeling, aansprakelijk stellen of het uitvoeren van een due diligence-onderzoek naar bedrijfskritische ICT-contracten bij bedrijfsovernames.
Specialist IT-recht in Amsterdam
Bent u op zoek naar een ICT-advocaat in Amsterdam? Voor juridisch advies rond IT-recht in Amsterdam kunt u vertrouwen op de grote specialistische kennis van onze ICT-juristen rond het internationale ICT-recht en de plek van deze rechtsgebieden binnen het Europees recht. Als ICT-recht advocatenkantoor in Amsterdam hebben we uitgebreide expertise in huis en ruime ervaring binnen het IT-rechtsgebied: van adviseren, controleren tot procederen.
Advocaat ICT-recht Amsterdam: ons team
Graag stellen we u voor aan de IT- en ICT-recht specialisten van Fruytier Lawyers in Business: Jop Fellinger en Bert Gravendeel. Door de jaren heen hebben zij cliënten op elk vlak binnen het ICT-recht en IT-recht bijgestaan. Zij volgen de laatste ontwikkelingen op de voet, zodat u altijd kunt vertrouwen op het best mogelijke advies met betrekking tot uw juridische vraag, kwestie of uitdaging. Neem direct vrijblijvend contact op.
- Telecommunicatierecht
- Soorten ICT contracten
- ICT wet – en regelgeving (overzicht)
- ICT contracten en onderhandelen
- Octrooi op software
- Auteursrecht op software
Veelgestelde vragen IT-recht
Wij willen onze software in de cloud onderbrengen. Wat zijn de cruciale juridische punten in het contract?
Bij cloudcontracten is het essentieel om verder te kijken dan de standaardvoorwaarden. Belangrijke punten zijn:
Continuïteit en de EU Data Act: Met de komst van nieuwe regelgeving zoals de EU Data Act moeten cloudcontracten worden aangepast om data-overdraagbaarheid te garanderen.
Exit-strategie: Leg vast hoe u uw data en software terugkrijgt of verhuist naar een andere provider als de samenwerking stopt.
Privacy en Locatie: Omdat persoonsgegevens in de cloud staan, moet er een verwerkersovereenkomst zijn die voldoet aan de AVG, waarbij ook de fysieke locatie van de servers (binnen of buiten de EU) cruciaal is.
Service Level Agreements (SLA): Definieer harde mijlpalen en beschikbaarheidsgaranties om te voorkomen dat u in een situatie van ‘doormodderen’ terechtkomt.
Mijn zzp-ontwikkelaar is onbereikbaar. Wie is de eigenaar van de broncode en mogen wij deze laten afmaken?
Volgens de Auteurswet (Art. 1) is de maker van de software (de zzp’er) automatisch de auteursrechthebbende.
Eigendom: Zonder een schriftelijke akte waarin de intellectuele eigendomsrechten (IE-rechten) expliciet aan u worden overgedragen, blijft de zzp’er eigenaar van de broncode. Een factuur betalen is hiervoor juridisch niet voldoende.
Afmaken door derden: Als de rechten niet zijn overgedragen, heeft u in principe alleen een gebruikslicentie. Om de code door een ander te laten aanpassen, heeft u toestemming of de overdracht van het auteursrecht nodig. We adviseren om dit altijd vooraf vast te leggen en bewijs (zoals GitHub-tijdstempels) te bewaren.
Ons systeem is gehackt en persoonsgegevens zijn gelekt. Wat zijn onze verplichtingen?
Bij een datalek moet u direct handelen conform de AVG-richtlijnen:
Meldplicht AP: U bent verplicht het lek binnen 72 uur na ontdekking te melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), tenzij het onwaarschijnlijk is dat het lek een risico inhoudt voor de betrokkenen.
Informatieplicht betrokkenen: Indien het lek een hoog risico inhoudt voor de privacy van individuen (zoals bij diefstal van inloggegevens of financiële data), moet u de betrokkenen onverwijld informeren. Het verzwijgen van een lek kan leiden tot zware sancties, zoals bij de Uber-boete.
Hoe dekken we aansprakelijkheid en garanties af bij een automatiseringsproject?
De juridische focus ligt hier op de bijzondere zorgplicht van de IT-leverancier:
Zorgplicht: De leverancier heeft een onderzoeks- en waarschuwingsplicht. Zij moeten u actief wijzen op risico’s, zeker als u zelf minder deskundig bent.
Mijlpalen en acceptatietesten: Neem in het contract expliciete mijlpalen op. Dit voorkomt dat een project ongemerkt uitloopt (‘doormodderen’).
Aansprakelijkheid: Beperk aansprakelijkheid niet alleen tot directe schade, maar maak afspraken over wat er gebeurt bij het niet halen van ‘fatale termijnen’.
Lopen we risico’s met open-source software (OSS) zoals GPL?
Copyleft-principe: Licenties zoals de GPL kunnen een ‘viraal’ effect hebben. Als u eigen code mengt met GPL-code, kan de verplichting ontstaan om uw gehele software als open-source te publiceren.
Controle: We adviseren een audit van de gebruikte bibliotheken om te borgen dat de licentievoorwaarden niet strijdig zijn met uw commerciële exploitatieplannen.
Is een simpele cookiemelding voldoende voor de AVG?
Nee, een simpele melding is meestal onvoldoende.
Voorafgaande toestemming: Voor tracking cookies (die gedrag volgen) is voorafgaande, actieve toestemming vereist. Recente jurisprudentie (o.a. Microsoft/Xandr-zaak bij de Rechtbank Amsterdam) bevestigt dat het plaatsen van cookies zonder geldige toestemming onrechtmatig is.
Privacybeleid: Naast een cookie-banner moet u een transparant privacybeleid hebben dat specifiek uitlegt welke data wordt verzameld, met welk doel en hoe lang deze wordt bewaard.
Is een concurrentiebeding voor IT-specialisten juridisch houdbaar?
Een concurrentiebeding is aan strikte regels gebonden:
Schriftelijk: Het beding moet schriftelijk zijn overeengekomen met een meerderjarige werknemer.
Zwaarwegend bedrijfsbelang: Bij tijdelijke contracten is een concurrentiebeding in principe niet geldig, tenzij u in het contract schriftelijk motiveert welke zwaarwegende bedrijfsbelangen (zoals specifieke technologische kennis of klantgegevens) dit noodzakelijk maken.
Houdbaarheid: De rechter weegt het recht op vrije arbeidskeuze zwaar. Soms is het beter om in plaats van een breed concurrentiebeding te kiezen voor een gerichter relatiebeding of een geheimhoudingsbeding om bedrijfsgeheimen te beschermen.
Jop Fellinger
It- en ICT recht, Ondernemingsrecht & Procesrecht
Bert Gravendeel
Intellectueel Eigendom & It- en ICT recht