Onderschat u de risico’s van een rcc klacht?
In Nederland kan iedereen laagdrempelig een klacht indienen over reclame-uitingen bij de Reclame Code Commissie (RCC). Wat veel ondernemers en marketeers alleen niet beseffen, is dat een negatieve uitspraak van de Reclame Code Commissie verstrekkende gevolgen kan hebben. Zo kan zij worden ingezet in civiele procedures, aanleiding geven tot handhaving door de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en reputatieschade voor de adverteerder teweegbrengen.
In dit artikel vertel ik u meer over de Reclame Code Commissie en de Stichting Reclame Code, de regels waaraan de Reclame Code Commissie toetst, de klachtprocedure en de consequenties die verbonden kunnen zijn aan het oordeel dat een reclame-uiting niet aan de toepasselijke regels voldoet.
De Reclame Code Commissie en de Stichting Reclame Code
De Reclame Code Commissie is een onafhankelijke instantie die klachten beoordeelt over reclame-uitingen in Nederland. Zij toetst of reclame voldoet aan de regels van de Nederlandse Reclame Code.
Achter de Reclame Code Commissie staat de Stichting Reclame Code (SRC), opgericht op initiatief van een brede coalitie van stakeholders: adverteerders, mediabedrijven, creatieve bureaus en consumentenorganisaties.
De Stichting Reclame Code heeft als doel het bevorderen van verantwoorde reclame, om de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van het reclamewezen te waarborgen. Daartoe faciliteert zij de Nederlandse Reclame Code: het geheel van regels waaraan reclame-uitingen in Nederland moeten voldoen.
Het betreft hier een stelsel van zelfregulering. Dit biedt als voornaamste voordeel dat het sneller en toegankelijker is dan handhaving door de overheid.
De Nederlandse Reclame Code
De Nederlandse Reclame Code bevat gedragsregels waaraan alle reclame in Nederland moet voldoen. Deze regels bestaan naast de verplichtingen die al voortvloeien uit bijvoorbeeld het civiele recht.
Wilt u weten welke regels uit het civiele recht relevant zijn voor reclame? Lees dan mijn eerder gepubliceerde artikelen: Misleidende reclame: Een praktische gids voor ondernemers en Vergelijkende Reclame: Wat mag wel en wat niet?
De Nederlandse Reclame Code bestaat uit twee delen. Het eerste deel bevat algemene, breed geformuleerde normen. Zo mag reclame niet misleidend zijn en niet in strijd zijn met de waarheid. Ook meer subjectieve normen komen hierin terug: reclame mag niemand nodeloos kwetsen en moet binnen de grenzen van de goede smaak en het fatsoen blijven. Een deel van deze normen sluit aan bij de civielrechtelijke regels over misleidende en vergelijkende reclame.
Het tweede deel bestaat uit bijzondere reclamecodes voor specifieke sectoren of onderwerpen. Per mei 2026 zijn dit er 24. Voorbeelden zijn de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing, de Code voor Duurzaamheidsreclame en de Kinder- en Jeugdreclamecode. Alle bijzondere reclamecodes zijn te vinden op de website van de Stichting Reclame Code.
Klacht indienen bij de Reclame Code Commissie
Iedereen, of je nu consument of bedrijf bent, kan een klacht indienen bij de Reclame Code Commissie over een reclame-uiting. Voor consumenten is dit in principe zelfs gratis. Voor bedrijven is de vergoeding afhankelijk van de grootte van het bedrijf en bedraagt tussen de 250 en 1.000 euro.
Een klacht kan eenvoudig worden ingediend via het online klachtenformulier.
Belangrijk om te weten: de Reclame Code Commissie toetst uitsluitend aan de Nederlandse Reclame Code. Zij beoordeelt dus niet of een reclame-uiting in strijd is met de zojuist genoemde civielrechtelijke regels.
Bent u het niet eens met de beslissing van de Reclame Code Commissie? Dan staat beroep open bij het College van Beroep.
Wat zijn de mogelijke gevolgen?
Aanbeveling om te stoppen met de reclame-uiting
Oordeelt de Reclame Code Commissie dat een reclame in strijd is met de Nederlandse Reclame Code? Dan volgt doorgaans een aanbeveling om op die manier geen reclame meer te maken.
Publieke bekendmaking (Alert)
Bij een ernstige overtreding of misleiding, of wanneer er een groot aantal klachten binnenkomt, kan de Reclame Code Commissie besluiten een zogenoemde Alert uit te sturen. Dit betekent dat de overtreding breed bekend wordt gemaakt aan het publiek. Dit kan leiden tot zekere reputatieschade voor de adverteerder.
Plaatsing op de non-compliant lijst
Geeft een adverteerder geen gehoor aan het advies van de Reclame Code Commissie? Dan wordt de adverteerder opgenomen op de non-compliant lijst op de website van de Stichting Reclame Code. Ook dit kan tot reputatieschade leiden en is dan ook een reden waarom de overgrote meerderheid van adverteerders het advies van de Reclame Code Commissie opvolgt en de reclame-uiting intrekt of aanpast.
Melding bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM)
Bij non-compliance doet de Reclame Code Commissie ook een melding bij de ACM. Dit is de wettelijke toezichthouder op het gebied van eerlijke handel en consumentenbescherming. De ACM kan, als zij daartoe aanleiding ziet, vervolgens besluiten om de adverteerder een boete op te leggen. Zo’n boete kan oplopen tot € 900.000 per overtreding of 10% van de betrokken omzet.
Gebruik in civiele procedures
Hoewel uitspraken van de Reclame Code Commissie en het College van Beroep juridisch niet bindend zijn, worden zij door rechters doorgaans wél als een serieuze aanwijzing gezien dat sprake is van een schending van de wettelijke regels over misleidende of vergelijkende reclame. Een uitspraak van de Reclame Code Commissie kan daarmee de opmaat zijn voor een civiele procedure.
Onderschat een klachtprocedure bij de RCC niet
De combinatie van mogelijke reputatieschade, plaatsing op de non-compliant lijst en het risico op boetes van de ACM maakt dat de meeste adverteerders het advies van de RCC opvolgen. Toch onderschatten veel ondernemers en marketeers de ernst van een klachtprocedure bij de RCC.
Raakt u betrokken bij een procedure bij de Reclame Code Commissie, als klager of als verwerende partij? Neem dan tijdig contact met ons op. Wij helpen u graag bij het beoordelen van uw positie, het opstellen van een verweer of het indienen van een klacht.
