Voldoet uw onderneming al aan de EmpCo-richtlijn? Dit zijn de regels voor groene claims vanaf september 2026.
Staat de term “green” in uw merknaam? Gebruikt u een duurzaamheidskeurmerk, zoals B-Corp? Of claimt u dat uw product of dienst een positief effect heeft op het milieu? Let dan goed op. Vanaf 27 september 2026 gelden in de hele Europese Unie strengere regels voor milieu- en duurzaamheidsclaims. De Empowering Consumers Directive (kortweg: EmpCo) verscherpt de bestaande regelgeving en benoemt vijf concrete praktijken die in alle omstandigheden als oneerlijk worden beschouwd en dus straks verboden zijn. Veel bedrijven zullen daardoor vóór 27 september 2026 hun marketingclaims, labels en verpakkingen moeten aanpassen.
In dit artikel leest u welke claims straks verboden zijn en wat u kunt doen om uw onderneming tijdig voor te bereiden.
Wat zijn milieu- en duurzaamheidsclaims?
Een milieuclaim is een commerciële boodschap, in tekst, beeld, symbool, merknaam of bedrijfsnaam, die stelt of impliceert dat een product of bedrijf een positief effect heeft op het milieu, minder schadelijk is dan alternatieven, of op dat punt is verbeterd.
Het gaat dus niet alleen om uitspraken als “dit product bevat geen plastic en is goed voor het milieu“. Ook het gebruik van de termen “green” of “eco” in uw bedrijfsnaam, of simpelweg het gebruik van de kleur groen, kan al worden aangemerkt als milieuclaim.
Bevat de claim ook termen als “duurzaam” of “bewust”? Dan is er bovendien sprake van een duurzaamheidsclaim. Dit is een claim die zowel op milieu- als sociale kenmerken ziet.
De vijf verboden praktijken
De EmpCo-richtlijn benoemt ten aanzien van milieu- en duurzaamheidsclaims vijf specifieke praktijken die in alle omstandigheden als oneerlijk worden beschouwd en na 27 september 2026 verboden zijn. Belangrijk om te weten: sommige van deze praktijken kunnen onder de huidige regelgeving ook al als misleidend worden aangemerkt en zijn dus mogelijk nu al niet toegestaan.
De EmpCo-richtlijn bevat ook regels over misleidende duurzaamheid labels en praktijken rondom geplande veroudering van producten. Dit artikel gaat daar niet verder op in.
1. Duurzaamheidskeurmerken zonder erkende certificering
Duurzaamheidskeurmerken zijn vrijwillige keurmerken (publiek of privaat) die een product, proces of bedrijfsactiviteit onderscheiden op basis van milieu- of sociale kenmerken. Bekende voorbeelden zijn keurmerken zoals B-corp en Fairtrade.
Vanaf eind september 2026 zijn dit soort keurmerken alleen nog toegestaan als ze zijn gebaseerd op een erkende certificeringsregeling of zijn ingesteld door een overheidsinstantie.
Een certificeringsregeling is een verificatiesysteem van een onafhankelijke derde partij, op grond waarvan een duurzaamheidskeurmerk mag worden gebruikt. De voorwaarden van de regeling zijn openbaar toegankelijk en moeten voldoen aan de volgende criteria:
- De regeling staat op transparante, eerlijke en niet-discriminerende voorwaarden open voor alle handelaren die aan de vereisten kunnen en willen voldoen.
- De vereisten worden in overleg met relevante deskundigen en belanghebbenden opgesteld door de eigenaar van de regeling.
- De regeling voorziet in procedures voor niet-naleving, inclusief de mogelijkheid om het gebruik van het keurmerk in te trekken of te schorsen.
- De naleving wordt gecontroleerd door een objectieve derde partij, waarvan de bekwaamheid en onafhankelijkheid berusten op internationale, Europese of nationale normen.
Gebruikt uw bedrijf een duurzaamheidskeurmerk? Controleer dan of dit keurmerk berust op een erkende certificeringsregeling. Fairtrade heeft hierover bijvoorbeeld al een eigen pagina ingericht. Belangrijk: de verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij u als ondernemer. Voldoet het keurmerk niet aan de EmpCo-vereisten, dan mag u het niet meer voeren totdat dit wel het geval is.
2. Wettelijke vereisten presenteren als onderscheidend kenmerk
Mag een bepaalde stof bij wet niet in een product zitten? Dan mag u de afwezigheid van die stof niet aanprijzen als iets bijzonders. Wettelijke eisten zijn geen onderscheidend kenmerk van een product of dienst, ze zijn gewoon verplicht.
3. Te brede milieuclaims
Heeft slechts één onderdeel of aspect van uw product of bedrijfsvoering een positieve werking op het milieu? Dan mag u die claim niet presenteren alsof die het gehele product of alle bedrijfsactiviteiten betreft. De claim moet nauwkeurig overeenkomen met datgene waarop zij daadwerkelijk betrekking heeft.
4. Claims over compensatie van broeikasgasemissies
Claimt u dat uw product “klimaatneutraal” of “CO₂-neutraal” is omdat u emissies elders compenseert (bijvoorbeeld via het aanplanten van bomen)? Dergelijke claims zijn straks verboden wanneer zij betrekking hebben op compensatie van broeikasgasemissies buiten de waardeketen van het product.
5. Generieke milieuclaims zonder bewijs van voortreffelijke milieuprestaties
Termen als “milieuvriendelijk”, “groen”, “biologisch afbreekbaar” en “ecologisch” zijn generieke milieuclaims. Deze zijn vanaf 27 september 2026 alleen nog toegestaan als u kunt aantonen dat sprake is van erkende, voortreffelijke milieuprestaties die relevant zijn voor de claim én die betrekking hebben op de volledige claim.
Erkende voortreffelijke milieuprestaties zijn prestaties die voldoen aan:
- het EU-Ecolabel (Verordening (EG) nr. 66/2010), of
- nationale of regionale ISO 14024 type I-milieukeurregelingen die officieel zijn erkend in de lidstaten, of
- de hoogste milieuprestaties conform ander toepasselijk EU-recht.
Als alternatief is een generieke claim mogelijk wél toelaatbaar als de specificatie ervan duidelijk en opvallend is opgenomen op de verpakking of in de online verkoopinterface.
Let op: ook kleuren en afbeeldingen worden meegewogen bij de beoordeling of iets een generieke milieuclaim is.
Wanneer is een milieuclaim wél toegestaan?
Valt uw milieuclaim niet onder een van bovenstaande verboden? Dan betekent dat niet automatisch dat de claim is toegestaan. De claim moet namelijk ook voldoen aan de bestaande regels, waaronder de regels over misleidende en vergelijkende reclame.
Meer over deze regelgeving leest u in mijn eerder gepubliceerde artikelen: https://www.flib.nl/nieuws/misleidende-reclame-een-praktische-gids-voor-ondernemers/ en https://www.flib.nl/nieuws/vergelijkende-reclame-wat-mag-wel-en-wat-niet/.
Zo moet de claim specifiek en feitelijk juist zijn en moet u deze kunnen onderbouwen. Controleer daarom ook regelmatig of uw claim nog actueel en correct is.
Twijfelt u of een specifieke claim de toets doorstaat? Schakel dan tijdig juridisch advies in.
Wat zijn de juridische gevolgen?
Wie zich niet aan de regels houdt, riskeert sancties: van een rechterlijk verbod en rectificatieplicht tot schadevergoedingsvorderingen en ACM-boetes die kunnen oplopen tot € 900.000 per overtreding of 10% van de betrokken omzet. Ook een klacht bij de Reclame Code Commissie behoort tot de mogelijkheden.
Wat kunt u nu het beste doen?
De deadline van 27 september 2026 is niet ver weg meer en veel bedrijven zullen hun verpakkingen, marketingmaterialen en websites moeten herzien.
Een aantal concrete stappen:
- Inventariseer en controleer alle milieuclaims en duurzaamheidsclaims in uw marketing, op uw verpakkingen en op uw website.
- Controleer uw duurzaamheidskeurmerken: zijn deze gebaseerd op een erkende certificeringsregeling?
- Pas generieke claims aan: voeg specificaties toe op de verpakking of via een QR-code, en zorg dat u de claim kunt onderbouwen.
- Documenteer alles: leg vast welke maatregelen u neemt en wanneer. Als na inwerkingtreding een fout wordt ontdekt, kan dit uw positie mogelijk ten goede komen.
Vragen
Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel? Onze advocaten staan klaar om u te adviseren! Neem contact op met een van onze advocaten via de mail, telefonisch of vul het contactformulier in voor een vrijblijvend eerste gesprek. Wij denken graag met u mee.
