Wat te doen bij een vennootschap in zwaar weer en wie is verantwoordelijk voor het nemen van welke acties?

Conclusie

Voor ondernemers met een BV geldt dat het bestuur de koers bepaalt en het vermogen beheert zolang er geen faillissement is uitgesproken. Wordt de BV wel failliet verklaard, dan krijgt de curator de feitelijke regie over de boedel en verliest het bestuur zijn beschikkingsmacht over het vennootschapsvermogen, al blijven bepaalde formele bestuursbevoegdheden bestaan. Bestuurders moeten het vennootschappelijk belang vooropstellen, extra gewicht geven aan de positie van schuldeisers en elke schijn van belangenverstrengeling vermijden. Onverantwoorde uitkeringen – zoals dividend – kunnen leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid. De algemene vergadering behoudt haar kernbevoegdheden, maar voor noodfinanciering kunnen tijdelijke beperkingen gelden op rechten als voorkeursrecht of winstrecht. Dreigt een faillissement, dan kan een beoogd curator worden aangewezen die vóór faillissement naar oplossingen zoekt en, als dat niet lukt, het faillissement ordentelijk voorbereidt.

Wanneer een BV te maken krijgt met financiële druk, kunnen – waar de wet en statuten ruimte bieden – taken en bevoegdheden tussen de vennootschapsorganen verschuiven. In dit artikel lichten we toe wat dat betekent voor het bestuur en voor de aandeelhouders(vergadering) en voor de (beoogd) curator.

Het bestuur

Buiten faillissement vertegenwoordigt het bestuur de BV, bepaalt het de strategische richting en voert het het beheer over het vermogen van de vennootschap. Zodra de BV failliet wordt verklaard, verkrijgt de curator exclusieve beheer- en beschikkingsbevoegdheid over dat vermogen. Het bestuur houdt formeel nog andere bevoegdheden, maar verliest in de praktijk de zeggenschap over de boedel.

Bestuurders moeten handelen in het belang van de vennootschap en haar onderneming. Bij een persoonlijk tegenstrijdig belang onthouden zij zich van besluitvorming. In financieel zwaar weer weegt het bestuur de belangen van schuldeisers zwaarder mee, omdat de kans groter wordt dat opeisbare verplichtingen niet tijdig kunnen worden voldaan. Wees terughoudend met uitkeringen, zoals dividend: wanneer bestuurders weten of behoren te weten dat de BV na een uitkering haar opeisbare schulden niet meer kan betalen, kan aansprakelijkheid wegens onbehoorlijke taakvervulling volgen. Bestuurders kunnen in dat geval zelfs hoofdelijk aansprakelijk worden voor het tekort dat door de uitkering in het vennootschapsvermogen is ontstaan. Dit geldt tevens voor het aangaan van elke verplichting waarvan het bestuur weet of zou moeten weten dat deze niet kan worden nagekomen.

De aandeelhouders(vergadering)

De algemene vergadering heeft in beginsel de bevoegdheid bestuurders te benoemen en te ontslaan, de statuten te wijzigen, de jaarrekening vast te stellen en te besluiten over ontbinding, fusie, splitsing en omzetting. Daarnaast beschikt de algemene vergadering over informatierechten jegens het bestuur oefent zij, binnen de grenzen van wet en statuten, alle bevoegdheden uit die niet aan andere organen zijn toebedeeld. Als vennootschapsorgaan handelt de algemene vergadering in overeenstemming met het vennootschappelijk belang, begrensd door redelijkheid en billijkheid.

Individuele aandeelhouders behouden in principe hun zeggenschapsrechten: vergaderrecht, agenderingsrecht, bijeenroepingsrecht en stemrecht. In acute financiële situaties kunnen bepaalde rechten tijdelijk worden opzijgezet om noodzakelijke financiering mogelijk te maken, bijvoorbeeld het voorkeursrecht bij een emissie of het recht op winstuitkering.

De adviseur en de curator

Wanneer een faillissement dreigt, kan het van belang zijn een adviseur of advocaat aan te wijzen die helpt bij het voorkomen of voorbereiden van het faillissement. Waar mogelijk verkent hij samen met het bestuur oplossingen buiten faillissement om de onderneming te stabiliseren of te herstructureren. Blijkt een duurzame oplossing niet haalbaar, dan bereidt deze adviseur het faillissement voor.

Zodra het faillissement is uitgesproken, beheert en vereffent de curator de boedel, neemt hij de feitelijke regie over het vermogen en de afwikkeling, en onderzoekt hij of er onregelmatigheden zijn geweest die het faillissement hebben veroorzaakt of verergerd, de vereffening hebben bemoeilijkt of het tekort hebben vergroot. Vanaf dat moment heeft geen van de organen binnen de vennootschap meer beschikkingsbevoegdheid. Het is dan ook van belang (ruim) voor faillissement zaken goed te regelen, indien dat wenselijk wordt geacht. Neem dan ook tijdig contact op met een van onze advocaten.

Vragen?

Heeft u vragen naar aanleiding dit artikel of heeft u andere juridische vragen over ondernemingsrecht? Onze gespecialiseerde advocaten staan u graag te woord. U kunt ons bereiken via mail, telefoon of via het contactformulier.