Mag je een logo dat ChatGPT heeft gemaakt zakelijk gebruiken?

Stel: u start een nieuw bedrijf en heeft geen budget voor een dure designer. U typt een paar zinnen in ChatGPT, en binnen enkele seconden rolt er een strak logo uit. Mooi, snel en gratis. U zet het meteen op uw website, uw visitekaartjes en uw verpakking.

Kunt u dat zomaar doen? Het antwoord is genuanceerder dan u misschien zou denken.

Wie is eigenlijk de maker?

Auteursrecht ontstaat op een werk zodra dit een eigen, oorspronkelijk karakter heeft dat het persoonlijke stempel van de maker draagt. Dat vereist een menselijke creatieve keuze. Een AI-model als ChatGPT maakt op basis van een prompt zelfstandig ontwerpkeuzes over vorm, kleur en compositie. Volgens de huidige stand van het recht ontbreekt daarmee de vereiste menselijke creatieve inbreng, waardoor een puur door AI gegenereerd logo in beginsel niet voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komt.

Wat betekent dit voor u? Simpel gezegd: als niemand auteursrecht heeft op het logo, kan iedereen het in theorie ook gebruiken. Uw concurrent inbegrepen.

Wat zeggen de gebruiksvoorwaarden van OpenAI?

Daarnaast speelt er nog een andere laag: het contract dat u aangaat met OpenAI. De gebruiksvoorwaarden van OpenAI bepalen doorgaans dat u, voor zover wettelijk mogelijk, de rechten op de output krijgt toegewezen en deze commercieel mag gebruiken, mits u zich aan de voorwaarden houdt. Dat regelt dus de verhouding tussen u en OpenAI. Het regelt niet of er auteursrecht op het logo rust, en het regelt al helemaal niet of het logo inbreuk maakt op de rechten van een derde.

Het echte risico: inbreuk op bestaande merken en werken

En daar zit de crux. ChatGPT is getraind op enorme hoeveelheden bestaand beeldmateriaal. Het gevolg: het gegenereerde logo kan onbedoeld sterk lijken op een bestaand merk of bestaand ontwerp. Gebruikt u zo’n logo zakelijk, dan loopt u het risico dat een merkhouder of rechthebbende u aanspreekt wegens merkinbreuk of auteursrechtinbreuk. Dat risico ligt volledig bij u als gebruiker, niet bij OpenAI.

Nog een praktisch probleem: kunt u het logo zelf als merk laten registreren? Ook dat is lastiger dan gedacht. Een merkregistratie vereist onder meer dat het teken onderscheidend vermogen heeft en niet reeds door een ander is geregistreerd. Omdat u vaak niet weet op welke bestaande beelden de AI zich heeft gebaseerd, is vooraf lastig te beoordelen of uw “eigen” logo die toets doorstaat.

Wat kunt u nu doen?

• Gebruik AI als startpunt, niet als eindproduct. Laat een ontwerper het door ChatGPT gegenereerde logo bewerken en verder ontwikkelen. Door voldoende menselijke creatieve inbreng toe te voegen, ontstaat er wél auteursrecht op het aangepaste ontwerp.
• Doe een merkencheck voordat u het logo in gebruik neemt. Controleer bij het merkenregister (bijvoorbeeld BOIP of EUIPO) of een vergelijkbaar teken al is geregistreerd.
• Registreer uw definitieve logo als merk. Auteursrecht ontstaat automatisch maar biedt bij AI-output weinig zekerheid. Een merkregistratie geeft u wél een stevig en handhaafbaar recht.
• Documenteer uw ontwerpproces. Bewaar prompts, tussenversies en aanpassingen. Dat helpt u aan te tonen welke menselijke creatieve keuzes zijn gemaakt, mocht dat later relevant worden.
• Twijfelt u over een specifiek logo? Laat het vooraf beoordelen. Achteraf een logo moeten wijzigen, nadat het al op al uw drukwerk en verpakkingen staat, is aanzienlijk kostbaarder.

Kortom

Een ChatGPT-logo is snel, goedkoop en verleidelijk. Maar zonder menselijke creatieve inbreng heeft u er waarschijnlijk geen auteursrecht op, en zonder controle op bestaande merken en werken loopt u het risico op een inbreukclaim. Wilt u zeker weten dat uw huisstijl juridisch stevig staat? Neem gerust contact op, dan denken we graag met u mee.