Ontbinding en schadevergoeding

Overeenkomsten die niet nagekomen worden kunnen een enorme last vormen voor uw bedrijf. Betrouwbaarheid is belangrijk. Een leverancier die niet levert, een afnemer die niet betaalt, of een dienstverlener die stelselmatig verstek laat gaan brengt ook u in de problemen. U wacht, u stuurt e-mails, en er verandert niets. En het is uw reputatie die eronder leidt.

In dit artikel laat ik zien welke juridische instrumenten u als ondernemer heeft om een slecht of niet nagekomen contract te beëindigen én uw schade vergoed te krijgen.

Wanneer schiet uw wederpartij tekort?

Van een tekortkoming is sprake wanneer een partij haar contractuele verplichtingen niet, niet tijdig of niet behoorlijk nakomt. Denk aan een leverancier die te laat levert, een aannemer die slordig werk aflevert of een afnemer die simpelweg niet betaalt.

Voor schadevergoeding is het nodig dat de tekortkoming aan de ander te wijten valt. Maar zelfs als de wederpartij niks aan de tekortkoming kan doen, zelfs als er sprake is van overmacht is ontbinding vaak een optie. Toerekenbaarheid is geen vereiste voor ontbinding.

De ingebrekestelling

Voordat u kunt ontbinden of schadevergoeding kunt vorderen, moet uw wederpartij in de meeste gevallen eerst in verzuim zijn. Dat bereikt u door een schriftelijke ingebrekestelling te sturen. Dat is een aanmaning waarin u een redelijke termijn stelt voor nakoming (artikel 6:82 BW).

Reageert uw wederpartij niet, of laat zij duidelijk weten niet te zullen presteren? Dan is het verzuim een feit. Een goed opgestelde ingebrekestelling is strategisch goud ze legt vast wat er mis is gegaan, wanneer dat is, en wat u verwacht en die documentatie is later onmisbaar.

Het belang

Zodra uw wederpartij in verzuim is, heeft u in beginsel het recht om de overeenkomst te ontbinden (artikel 6:265 BW). Dit recht is echter niet absoluut. De wet bevat een belangrijke uitzondering. Ontbinding is niet gerechtvaardigd als de tekortkoming, gezien haar bijzondere aard of geringe betekenis, de ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt.

Een beperkte vertraging of een kleine afwijking in het aantal geleverde producten geeft u dus geen grond om het hele contract van tafel te vegen. Bij stelselmatige of ernstige tekortkomingen is dat een ander verhaal.

Dit maakt het des te belangrijker om de tekortkoming zorgvuldig te documenteren. Het gaat hier om het subjectieve belang van de tekortkomingen. Als het van essentieel belang is dat tijdig wordt geleverd is het dus raadzaam duidelijk te communiceren met de wederpartij. Wie zijn dossier op orde heeft, staat sterk als de wederpartij de ontbinding aanvecht.

Partiële ontbinding: een scalpel, geen bijl

Ontbinding hoeft niet alles-of-niets te zijn. De wet biedt u ook de mogelijkheid van partiële ontbinding (artikel 6:270 BW). Dan ontbindt u de overeenkomst slechts voor zover de tekortkoming dat rechtvaardigt.

Bijvoorbeeld in het geval dat een leverancier 100 producten levert waarvan 30 ondeugdelijk zijn. U kunt dan kiezen om de overeenkomst uitsluitend ten aanzien van die 30 defecte eenheden te ontbinden, en de rest in stand te laten. Dit is in de praktijk vaak een efficiënter en commercieel verstandiger instrument dan een volledige ontbinding.

Partiële ontbinding heeft ook gevolgen voor de prijsverplichting. De tegenprestatie wordt naar evenredigheid verminderd. Zo blijft u niet vastzitten aan de volle factuur voor gedeeltelijke prestaties.

Blijvend onmogelijk? Dan direct actie

In sommige gevallen is nakoming niet alleen uitgesteld, maar blijvend onmogelijk. Denk aan een uniek kunstwerk dat tenietgaat voordat het wordt geleverd, een trouwtaart die niet op de bruiloft aanwezig is, of een concert dat is afgelast. De dienst of zaak is onherstelbaar verloren.

Bij blijvende onmogelijkheid is een ingebrekestelling niet vereist: het verzuim treedt onmiddellijk in van rechtswege (artikel 6:81 jo. 6:83 BW). U hoeft uw wederpartij geen extra kans te geven om alsnog na te komen die kans bestaat simpelweg niet meer.

Dit opent direct de deur naar ontbinding én schadevergoeding, zonder de gebruikelijke aanmaningsprocedure te doorlopen. Snel handelen is dan des te meer geboden.

Schadevergoeding én ontbinding

Ontbinding maakt een einde aan het contract, maar herstelt uw schade niet automatisch. Daarvoor heeft u een vordering tot schadevergoeding nodig en die kunt u combineren met de ontbinding.

Artikel 6:277 BW regelt dit uitdrukkelijk. De partij wier tekortkoming tot ontbinding aanleiding heeft gegeven, is verplicht de schade te vergoeden die de schuldeiser lijdt doordat geen nakoming maar ontbinding plaatsvindt. U wordt daarmee in de positie gebracht alsof het contract correct was nagekomen: gederfde winst, gemaakte kosten, het prijsverschil tussen de contractprijs en de vervangende marktprijs het valt allemaal binnen het bereik van uw vordering.

Heeft de ontbinding ook geleid tot een waardevermindering, bijvoorbeeld omdat u terugontvangen goederen inmiddels minder waard zijn, dan voorziet artikel 6:278 BW in een aanvullende vergoedingsaanspraak. Ontbinding en volledige schadevergoeding zijn zo twee kanten van dezelfde medaille.

Geen rechter nodig

Het grote voordeel voor u als ondernemer is dat meestal ontbinding buitengerechtelijk kan plaatsvinden. U hoeft hiervoor niet naar de rechter. Een schriftelijke ontbindingsverklaring volstaat (artikel 6:267 BW).

U zit niet maandenlang vast aan een contract dat u schaadt, wachtend op een uitspraak. U handelt zelf, snel en doelgericht. Mocht uw wederpartij de ontbinding of de schadevergoeding betwisten, dan volgt een procedure maar dan met een sterk gedocumenteerd dossier in handen.

Hoe langer u wacht, hoe verder uw schade oploopt en hoe moeilijker het wordt om die schade later te bewijzen. Wie tijdig handelt, handelt slim.

Onderneem snel actie

Als uw contractspartij tekortschiet, beschikt u over concrete en krachtige juridische instrumenten. Ingebrekestelling, (partiële) buitengerechtelijke ontbinding en schadevergoeding op grond van artikel 6:277 BW zijn geen vage begrippen, het zijn tools die u vandaag kunt en indien nodig ook moet inzetten. Immers blijft de overeenkomst gewoon voortbestaan indien u geen actie onderneemt.

Wij helpen u uw positie te analyseren, uw dossier op te bouwen en uw rechten krachtig te handhaven. Of het nu gaat om het opstellen van een ingebrekestelling, het uitbrengen van een ontbindingsverklaring of het voeren van een procedure. U staat er niet alleen voor.

Neem contact met ons op via de mail, telefonisch of vul het contactformulier in voor een vrijblijvend eerste gesprek. Des te eerder u handelt, des te sterker uw positie.