Fruytier Lawyers in Business

Heeft u hem al gehoord?
Beluister hier onze commercial op BNR

Bestuurdersaansprakelijkheid

Bestuurder zijn van een besloten vennootschap is geen erebaantje. Bestuurders nemen dagelijks belangrijke beslissingen die voor zowel de onderneming zelf als voor derden grote gevolgen teweeg kunnen brengen. Daarmee heeft het bestuur macht en verantwoordelijkheid in handen; zij kunnen daarvoor dan ook aansprakelijk worden gesteld. Het dagelijks runnen van een (grote) onderneming is mede door deze bestuurdersaanprakelijkheid een uitdagende bezigheid voor menig bestuurder en ook niet zonder risico’s. Onze advocaten weten alles van ondernemingsrecht en weten ook elk aspect waarvoor een bestuurder aansprakelijk wordt gesteld. Aangezien onze advocaten zelf ook ondernemers zijn, kunnen zij zich goed verplaatsen in u als ondernemer.

Een rechtspersoon staat in beginsel wat het vermogensrecht betreft gelijk met een natuurlijk persoon. Dat betekent dat de rechtspersoon zelf drager van rechten en plichten is en dus ook met zijn eigen vermogen aansprakelijk is voor zijn eigen schulden. Mede vanwege dit eigen afgescheiden vermogen, vormt de B.V. een populaire rechtsvorm. Immers, bestuurders zijn in beginsel niet aansprakelijk voor de schulden van de vennootschap. De bestuurder die echter denkt zichzelf afgeschermd te hebben tegen iedere vorm van privé-aansprakelijkheid komt bedrogen uit.

Interne bestuurdersaansprakelijkheid

Artikel 2:9 BW regelt de bestuurdersaansprakelijkheid tegenover de vennootschap zelf, ook wel interne aansprakelijkheid genoemd. De bestuurder is tegenover de vennootschap gehouden zijn taak op een behoorlijke wijze te vervullen. Als de vennootschap grote schade lijdt als gevolg van de onbehoorlijke taakvervulling door een bestuurder, kan de vennootschap de desbetreffende (ex)bestuurder aansprakelijk stellen wegens wanprestatie. De Hoge Raad heeft bepaald dat voor aansprakelijkheid vereist is dat aan een bestuurder een ernstig verwijt van onbehoorlijk bestuur kan worden gemaakt. Dat wil dus zeggen dat er sprake is van een onmiskenbare tekortkoming: de bestuurder heeft zijn taak niet vervuld op de wijze waarop een redelijk bekwame en redelijk handelende functionaris die taak had moeten vervullen. Of sprake is van een ernstig verwijt, moet worden beoordeeld aan de hand van alle omstandigheden van het geval.

Décharge

Bestuurders doen in de praktijk vaak beroep op de verlening van een zogenaamde décharge. Door middel van een décharge wordt de bestuurder kwijting verleend van aansprakelijkheid voor het beleid dat een bestuurder tot op het moment van décharge heeft gevoerd. Ook over dit onderwerp wint u vanzelfsprekend advies in bij onze advocaten.

Geen vrijbrief
Décharge vormt voor de bestuurder echter geen vrijbrief tegen aansprakelijkheidstelling. Ten eerste beschermt het de bestuurder slechts tegen interne aansprakelijkheid en ook alleen voor het beleid van de bestuurder zoals dat blijkt uit de jaarrekening. Onder de décharge vallen alleen die zaken die kenbaar zijn uit de jaarstukken of die expliciet aan de vergadering van aandeelhouders zijn meegedeeld. Alles dat daarbuiten (informeel) aan een aandeelhouder kenbaar is geworden, maar niet formeel in de vergadering aan de orde is gekomen en waarover niet officieel een besluit is genomen, valt niet onder de décharge. Het effect hiervan is dat een bestuurder zich niet al te gemakkelijk op een verleende décharge kan beroepen om aansprakelijkheid tegenover de vennootschap in de kiem te smoren. Daarnaast doet het geen afbreuk aan het feit dat de bestuurders nog steeds extern aansprakelijk gesteld kunnen worden (waarover hierna meer).
De wetgeving op dit gebied gaat bovendien uit van een collectieve aansprakelijkheid van het gehele bestuur. Dat betekent dat een bestuurder ook aansprakelijk kan worden gesteld voor activiteiten en fouten van andere leden binnen het bestuur.

Externe bestuurdersaansprakelijkheid

Een bestuurder kan ook extern, dus tegenover derden, aansprakelijk zijn. Denk bij derden bijvoorbeeld aan schuldeisers en de curator in het geval van faillissement van de vennootschap. De wet kent een aantal situaties die leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders tegenover derden. Voorkom dit soort vervelende situaties en laat u op tijd voorlichten door een advocaat!

Faillissement door onbehoorlijk bestuur
Een belangrijke wettelijke aansprakelijkheidsgrond wordt geregeld in artikel 2:248 BW. Deze bepaling geeft bijzondere regels voor de aansprakelijkheid van bestuurders van een BV in het geval de vennootschap failliet is gegaan. Bij een faillissement van een onderneming, kan de curator de (voormalige) bestuurders van de onderneming aansprakelijk stellen voor het tekort in de faillissementsboedel. Daarvoor gelden een aantal condities: de bestuurder moet onbehoorlijk hebben bestuurd én dat onbehoorlijk bestuur moet een belangrijk oorzaak zijn van het faillissement.

Slechte boekhouding als bewijslast

De wetgever schiet de curator daarbij te hulp met een bijzondere bewijsregel: indien het bestuur geen fatsoenlijke boekhouding heeft bijgehouden of de jaarrekening niet of niet tijdig op het kantoor van het handelsregister is gedeponeerd, wordt onbehoorlijke taakvervulling aanwezig geacht en wordt vermoed dat het faillissement veroorzaakt is door dit onbehoorlijk bestuur. De bewijslast wordt dus met andere woorden omgekeerd: de bestuurder is aansprakelijk, tenzij er tegenbewijs is. Een bestuurder is niet aansprakelijk als hij kan bewijzen dat de onbehoorlijke taakvervulling door het bestuur niet aan hem te wijten is en dat hij niet nalatig is geweest in het nemen van maatregelen om de gevolgen te beperken. Dat is voor een bestuurder alleen zeer moeilijk te bewijzen.

Rechtshandelingen vóór inschrijving in handelsregister
Een ander voorbeeld van een specifieke wettelijke bepaling omtrent bestuurdersaansprakelijkheid betreft de regel dat bestuurders, naast de vennootschap, hoofdelijk aansprakelijk zijn voor elke rechtshandeling die verricht is vóórdat dat de vennootschap is ingeschreven in het handelsregister en voor daar een authentiek afschrift van de oprichtingsakte is neergelegd.

Privé aansprakelijk

Naast de specifieke wettelijke bepalingen aangaande bestuurdersaansprakelijkheid heeft ook de rechtspraak op dit terrein bepaald niet stil gezeten. Bestuurders kunnen blijkens de rechtspraak namelijk ook in privé tegenover derden aansprakelijk zijn wegens onrechtmatig handelen. De rechtspraak toont twee categorieën van gevallen die bij uitstek persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder uit onrechtmatige daad grondvesten. De eerste categorie betreft gevallen waarin een bestuurder namens de vennootschap heeft gehandeld en de vennootschap te lichtvaardig heeft verbonden. De tweede categorie betreft situaties waarin de bestuurder bewust heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar wettelijke of contractuele verplichtingen niet nakomt.

Ernstig persoonlijk verwijt
Voor beide gevallen geldt de maatstaf dat de bestuurder in het algemeen alleen dan onrechtmatig heeft gehandeld, als hem een ernstig persoonlijk verwijt kan worden gemaakt. In de rechtspraak verstaat men hieronder dat de bestuurder bij het aangaan van de verbintenissen wist (of redelijkerwijze behoorde te begrijpen) dat de door hem bewerkstelligde of toegelaten handelswijze van de vennootschap tot gevolg zou hebben dat deze haar verplichtingen niet zou nakomen én ook geen verhaal zou bieden voor de als gevolg daarvan optredende schade.

Actuele ontwikkelingen rond de Flex-BV

Zoals het er nu naar uitziet zal de langverwachte ‘Wet vereenvoudiging en flexibilisering BV-recht’ (Flex-BV) dit jaar nog in werking treden. Het invoeringsmoment hangt af van de vraag of de Tweede Kamer de invoering van deze wet als controversieel aanmerkt. Als dat het geval is, dan zal het nieuwe kabinet de invoering moeten formaliseren. De spelregels omtrent de BV zullen aanzienlijk worden versoepeld om het ondernemerschap te bevorderen.

Nieuwe vorm van aansprakelijkheid
Bij de invoering van de Flex-BV vervalt onder andere het startkapitaal van EUR 18.000 als zekerheid voor crediteuren. Hiervoor in de plaats wordt echter een nieuwe vorm van aansprakelijkheid voor bestuurders geïntroduceerd. Daarnaast zullen de aandeelhouders besluiten over de uitkering van winst en reserve. Bovendien zal het besluit van de algemene vergadering van aandeelhouders moeten worden goedgekeurd door het bestuur. Als zij weet, of hoort te weten, dat na uitkering de vennootschap haar schulden niet meer kan betalen, dan hoort het bestuur het voorstel van de aandeelhouders te weigeren. Wordt er toch uitgekeerd en blijkt de BV zijn betalingsverplichtingen niet meer te kunnen voldoen, dan zijn de bestuurders hoofdelijk aansprakelijk voor het tekort dat door de winstuitkering is ontstaan. Het wetsvoorstel lijkt daarmee de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders aanzienlijk te gaan verzwaren.

Conclusie

Uit bovenstaande blijkt dat bestuurders zich absoluut niet te allen tijde kunnen verschuilen achter de rechtspersoonlijkheid van een BV. De wetgeving en rechtspraak geven de curator en andere gedupeerde schuldeisers vele mogelijkheden om door het schild van de rechtspersoonlijkheid heen te prikken en bestuurders in privé aansprakelijk te stellen. Met de steeds verder ontwikkelende onrechtmatige-daadrechtspraak en de op komst zijnde Flex-BV lijken de risico’s van persoonlijke aansprakelijkheid voor de schulden van een vennootschap steeds verder uit te dijen.

Deskundig advies inwinnen van een advocaat

Voor bestuurders is het is dan ook van belang om zich hiertegen te wapenen en deskundig advies in te winnen. Zo zijn de risico’s zoveel mogelijk te beperken. De advocaten van Fruytier Lawyers in Business hebben jarenlange ervaring op het gebied van bestuurdersaansprakelijkheid. Zoekt u een gespecialiseerde advocaat die bekend is met de regels van bestuurdersaansprakelijkheid? Aarzelt u dan niet om vrijblijvend contact op te nemen met ons kantoor.

Bent u op zoek naar een advocaat voor ondernemers? Fruytier Lawyers in Businnes komt graag met u in contact.

Laatste nieuws

Curator moet Ondernemingsraad ook om advies vragen

De Ondernemingsraad heeft zowel in een goed functionerend bedrijf, als na een faillissement het recht om te adviseren over verkoop van bedrijfsonderdelen. Als de curator ...

Lees verder

Erfenis niet zomaar aanvaarden, zeker niet als ondernemer

Een erfenis aanvaarden klinkt vaak aantrekkelijk, maar in de praktijk kan het zo zijn dat u blijft zitten met schulden van de overledene. Op het ...

Lees verder

Pre-pack verleden tijd? UPDATE !

Op 15 mei 2017 schreven wij al, dat als het Europese Hof van Justitie het advies van haar Advocaat-Generaal zou opvolgen, dat dit grote gevolgen ...

Lees verder

Concurrent schuldeisers, zoals de concurrent obligatiehouders, zijn gespaard gebleven bij de bail-in Banco Popular

Met het uitbreken van de financiële crisis in 2008 werd duidelijk dat de op dat moment beschikbare regelgeving tekort schoot waardoor het moeilijk was een ...

Lees verder
Contact opnemen

Voor verdere vragen kunt u het formulier hieronder gebruiken, dan nemen wij zo spoedig mogelijk contact met u op.

U krijgt een bevestiging in uw mail en wij zullen zo spoedig mogelijk contact met u opnemen.
2017 Fruytier Lawyers in Business
Volg ons via social media

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten