Fruytier Lawyers in Business

Heeft u hem al gehoord?
Beluister hier onze commercial op BNR

Hans Klok is een auteursrechtelijke illusie armer…

Auteur: Fruytier Lawyers in Business - 15 december 2011

Dat niet alles is wat het lijkt, heeft ook illusionist Hans Klok recent moeten ervaren. De rechtbank ’s-Gravenhage oordeelde op 9 november 2011 namelijk dat ontwikkelde routines en choreografieën met betrekking tot al bestaande illusies niet vrijelijk kunnen worden gebruikt. In een kort geding over de auteursrechtelijke bescherming van dergelijke werken, oordeelde de rechter namelijk dat de oorspronkelijke bedenker van bepaalde acts zich met succes kan beroepen op zijn exclusieve gebruiksrechten.

Het auteursrecht
Als iemand iets bedenkt, kan diens creatie auteursrechtelijke bescherming genieten en daarmee een exclusief recht creëren ten aanzien van het gebruik. Voor auteursrechtelijke bescherming is vereist, dat sprake is van een eigen oorspronkelijke karakter en het een persoonlijke stempel van de maker draagt (1). De eerste eis houdt in dat de vorm niet ontleend mag zijn aan een ander werk. De tweede eis brengt mee dat sprake moet zijn van een uiting die het resultaat is van scheppende menselijke arbeid en dus van creatieve keuzes en aldus van een voortbrengsel is van de menselijke geest (2). In elk geval kan van bescherming geen sprake zijn als het voortbrengsel zo banaal of triviaal is, dat daarachter geen creatieve arbeid van welke aard ook valt aan te wijzen, zo is in de rechtspraak nader bepaald.
Op grond van de Auteurswet kunnen letterkundige-, wetenschappelijke- en kunstwerken worden beschermd (3). Onder deze bescherming kunnen ook choreografische werken en toneelwerken vallen (4). Onder deze laatste titel vallen niet alleen balletvoorstellingen en muziekwerken maar ook ‘acts’ zoals illusionistische werken van de uitvoerders.
Acts
Bij dergelijke shows is het niet ongebruikelijk dat bepaalde bestaande illusies worden (her)gebruikt door de verschillende artiesten. Zij gebruiken bestaande kunsten en technieken die worden verfijnd. Hieronder wordt verstaan het ontwikkelen van routines en choreografieën met betrekking tot al bestaande illusies. Het is echter niet toegestaan om dergelijke persoonlijke verfijningen zonder toestemming te gebruiken. Voor zijn shows maakte Hans Klok echter wel zonder toestemming gebruik van diensten en verfijningen van een illusionist die tevens werkzaam is als ‘magic consultant’.
In het onderhavige geschil hadden de beide illusionisten een geschil over de rechten op tweetal routines (uitvoeringen van illusies), namelijk de ‘hand trough body routine’ en de ‘head drop routine’. Bij de eerste routine lijkt het alsof iemand een hand door de rug van een ander steekt. De tweede routine heeft betrekking op de illusie dat iemand zijn hoofd van zijn romp af valt. Voor zijn shows heeft Hans Klok onder andere in Nederlandse theaters acts uitgevoerd
Klok werd verweten dat hij deze twee routines heeft uitgevoerde zonder de rechten van de Belgische ‘bedenker’ te respecteren. Deze Belgische illusionist vorderde dat dit verboden werd. Hij eiste daarom een verbod op de uitvoering van zowel van de afzonderlijke routines als ook vaneen gecombineerde uitvoering hiervan.
Hand through body routine
De eerste klacht van de illusionist heeft betrekking op de ‘hand trough body routine’. Met betrekking tot deze routine geniet hij geen bescherming volgens rechter. Andere illusionisten, Siegfried en Roy, hebben jaren geleden de ‘hand through body routine’ eerder op dezelfde wijze gebruikt als de eisende illusionist en Hans Klok. De verfijning met eigen creatieve elementen waarop de Belgische illusionist zich beriep, waren volgens de rechter echter te triviaal om afzonderlijk te worden beschermd.
Head drop routine
De tweede vordering van de illusionist ten aanzien van de ‘head drop routine’ treft wel doel. De Belgische illusionist heeft aan deze ‘head drop routine’ een eigen wijze van uitvoering weten te geven. De specifieke uitvoering van deze act maakt voldoende aannemelijk dat het totaalbeeld van de routine wordt bepaald door een eigen verhaal van de illusionist. Hans Klok stelt dat hier eveneens alleen sprake is van banale of triviale onderdelen en deze truck op vele wijzen kan worden uitgevoerd. De act wordt volgens de rechter wel beschermd door de auteurswet. De uitvoering van Klok is immers nagenoeg identiek aan die van de andere illusionist.
Ook de gecombineerde uitvoering van de acts wordt aan de rechter voorgelegd. Gelet op het feit dat de ‘head drop routine’ wordt beschermd, wordt de gecombineerde routine, waarbij deze volgende op de ‘hand trough body routine’ in één verhaal wordt gepresenteerd, eveneens aangemerkt als beschermd merk, aldus de rechtbank (5).
Niet anders dan anders…
Hoewel de inzet van het geschil en de partijen wellicht tot de verbeelding spreken, oordeelt de rechter feitelijk gezien niet anders dan hij normaal gesproken doet. Indien sprake is van een auteursrechtelijk beschermd werk, heeft de rechthebbende een exclusief gebruiksrecht en dat is waar het in de kern op neerkomst.
Uitkomst
Hans Klok wordt door de rechter verboden om de ‘head drop routine’ apart en in combinatie met de ‘hand trough body routine’ uit te voeren, op straffe van een dwangsom van € 5.000,- per dag dat aan dit verbod geen gehoor wordt gegeven. Ook wordt Klok c.s. veroordeeld in de kosten het geding voor een bedrag van ruim € 12.000,- waarbij tevens wordt bepaald dat er binnen 6 maanden een bodemprocedure zal moeten volgen.

(1) HR 16 mei 2006, NJ 2006, 585 (Lancome-Kecofa)
(2) HR 30 mei 2008, NJ 2008, 556 (Endstra Tapes)
(3) Art. 10 AW

(4) Art. 1 Auteurswet (AW)
(5) Rb. Den Haag 9 november 2011, LJN: BU3795, r.o. 4.8

 

Deel dit artikel

Anderen lazen ook

Geen bescherming auteursrecht smaak Heksenkaas aangetoond

Levola, de producent van de Heksenkaas, verliest procedure over auteursrecht op de smaak van haar kaas. Beslag toegestaan, maar geen oordeel over inbreuk In een ...

Lees verder

Auteursrecht op smaak van Heksenkaas

Voor het eerst heeft een rechter zich uitgelaten over de vraag of er auteursrecht kan rusten op een smaak. Naar het voorlopig oordeel van de ...

Lees verder

Saskia Noort verliest plagiaatzaak over De Eetclub

Saskia Noort, schrijfster van het bekende boek ‘De Eetclub’, heeft een procedure verloren waarin ze schrijfster Liselotte Stavorinus en haar uitgeverij De Crime Compagnie beschuldigt ...

Lees verder

Embedden geen inbreuk op auteursrecht

Het embedden van auteursrechtelijk beschermd materiaal levert geen auteursrechtinbreuk op. Je mag dus een via een link andermans video’s op je site zetten, zo blijkt ...

Lees verder
Contact opnemen

Voor verdere vragen kunt u het formulier hieronder gebruiken, dan nemen wij zo spoedig mogelijk contact met u op.

U krijgt een bevestiging in uw mail en wij zullen zo spoedig mogelijk contact met u opnemen.
2017 Fruytier Lawyers in Business
Volg ons via social media

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten