F.A.Q. Intellectueel eigendomsrecht

Welke intellectuele eigendomsrechten moet ik registreren en welke niet?

Rechten die registratie vereisen:
Voor merken, modellen, en octrooien is registratie noodzakelijk om exclusieve rechten te verkrijgen.

Rechten die automatisch ontstaan:
Rechten zoals auteursrecht, databankenrecht, en naburige rechten ontstaan automatisch zodra aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan. Dit geldt ook voor het ongeregistreerd gemeenschapsmodel. Een ongeregistreerd gemeenschapsmodel biedt – mits voldaan aan de wettelijke voorwaarden – een tijdelijke bescherming voor nieuwe ontwerpen die openbaar zijn gemaakt in de Europese Unie. De bescherming geldt voor een periode van drie jaar.

Handelsnaamrecht:
Het handelsnaamrecht ontstaat door het daadwerkelijk gebruiken van de handelsnaam in het economisch verkeer. Hoewel registratie bij de Kamer van Koophandel niet verplicht is, kan het wel bijdragen aan het versterken van uw rechten.

Welke vormen van intellectueel eigendom beschermen mijn website?

Een website kan door verschillende intellectuele eigendomsrechten worden beschermd:

Auteursrecht: Het ontwerp en de visuele elementen van de website, zoals afbeeldingen, illustraties en unieke lay-outs, kunnen onder auteursrechtelijke bescherming vallen. Ook de software waar uw website op draait, kan worden beschermd door het auteursrecht.

Merkenrecht: De domeinnaam en/of het logo van de website kan worden beschermd als merk, mits deze onderscheidend vermogen heeft.

Modellenrecht: De vormgeving van specifieke grafische elementen of de unieke interface van de website kan worden beschermd onder het modellenrecht, mits deze nieuw zijn en een eigen karakter hebben.

Databankenrecht: Als de inhoud van de website systematisch is geordend in een databank, bijvoorbeeld een productcatalogus of gegevensverzameling, kan deze onder databankenrechtelijke bescherming vallen.

Octrooirecht: Innovatieve technologische toepassingen of unieke functies binnen de website kunnen mogelijk octrooibescherming genieten.

Is intellectueel eigendom een beperkt recht?

Nee, intellectueel eigendom is geen beperkt recht in de juridische zin van het woord. In het privaatrecht heeft een “beperkt recht” een specifieke betekenis: het is een recht dat rust op een ander recht en daarmee de bevoegdheden van de eigenaar van dat hoofdrecht beperkt. Voorbeelden hiervan zijn een hypotheek of een recht van erfdienstbaarheid.
De verwarring met IE rechten ontstaat soms omdat de term “beperkt” in informele zin wordt gebruikt om aan te geven dat IE rechten niet onbeperkt zijn. Deze “beperkingen” hebben echter niets te maken met de juridische betekenis van een beperkt recht, maar verwijzen naar bepaalde eigenschappen van IE rechten, zoals:

Tijdelijkheid: IE rechten hebben vaak een beperkte duur, bijvoorbeeld 20 jaar voor octrooien.

Uitzonderingen: Er zijn situaties waarin IE rechten niet volledig exclusief zijn, zoals het citaatrecht bij auteursrecht.

Territorialiteit: De bescherming geldt alleen binnen de regio’s waar het recht is geregistreerd of erkend.

Is portretrecht intellectueel eigendom?

Portretrecht wordt niet gezien als een zelfstandig intellectueel eigendomsrecht, maar het valt wel onder de Auteurswet. Het is een persoonlijkheidsrecht dat voortvloeit uit het recht op privacy. Als een portret zonder opdracht van de geportretteerde is gemaakt, mag het niet openbaar worden gemaakt door de maker of een derde partij als de geportretteerde een redelijk belang heeft tegen die openbaarmaking.

Tegelijkertijd kan een portret ook auteursrechtelijk beschermd zijn als een origineel werk. In dat geval heeft de maker van het portret auteursrechten op het werk, maar deze rechten worden begrensd door het portretrecht van de geportretteerde, dat kan voorkomen dat het portret zonder toestemming openbaar wordt gemaakt. Dit onderstreept de nauwe samenhang tussen portretrecht, auteursrecht en het recht op privacy.

Bert Gravendeel

Intellectueel Eigendom & It- en ICT recht

Britt Beumer

Intellectueel Eigendom & It- en ICT recht

Mignon de Vries

Intellectueel Eigendom, Ondernemingsrecht & Procesrecht