Fruytier Lawyers in Business

Heeft u hem al gehoord?
Beluister hier onze commercial op BNR

Cruijff “heilig”, portretrechten niet

Auteur: Marten van Hasselt - 24 juli 2013

Na een juridische strijd van tien jaar heeft de Hoge Raad in zijn arrest van 15 juni 2013 geoordeeld dat Johan Cruijff geen gerechtvaardigde belangen heeft om zich te verzetten tegen het fotoboek “Johan Cruijff – De Ajacied” uit 2003.

Cruijff begon in 2003 een kort geding tegen uitgever Tirion en verzette zich tegen de publicatie en verspreiding van een fotoboek, waarin hij als voetballer centraal stond. De Hoge Raad bevestigt de eerdere uitspraken van de Rechtbank en het Hof en oordeelt dat het portretrecht waarop Cruijff zich beroept, geen exclusief exploitatierecht behelst.

De Hoge Raad stelt vast dat de inhoud en de wijze waarop het boek is vormgegeven geen schending opleveren van het privéleven van Cruijff. Het boek is vooral een verslag van Cruijff als voetballer en zijn reputatie wordt niet geschonden. De portretrechten waarop Cruijff zich beroept brengen weliswaar exploitatierechten mee, maar die zijn niet exclusief. Er is geen sprake van een absoluut verbodsrecht van een geportretteerde.

Volgens de Hoge Raad kan een geportretteerde zich namelijk verzetten tegen het zonder zijn toestemming openbaar maken van zijn (niet in opdracht vervaardigd) portret voor zover hij daarbij een redelijk belang heeft waarvoor het recht van meningsuiting en informatievrijheid in de gegeven omstandigheden moet wijken. In dat geval is openbaarmaking van het portret in beginsel onrechtmatig en geldt als uitgangspunt dat publicatie kan worden verboden. Dat geldt vooral voor geportretteerden die geen publieke bekendheid genieten.

Maar voor personen die door hun beroepsuitoefening bekendheid genieten, geldt dat de openbaarmaking van foto’s die deze beroepsuitoefening betreffen en zijn gemaakt in voor het algemeen publiek toegankelijke plaatsen, tot op zekere hoogte inherent is aan hun beroepsuitoefening en de daarmee gemoeide bekendheid en belangstelling van het publiek. Indien de openbaarmaking de beroepsuitoefening van een daardoor bekende geportretteerde betreft, komt derhalve in de regel groot gewicht toe aan factoren als algemene nieuwswaarde en informatie aan het publiek in verhouding tot diens enkele verzet tegen openbaarmaking.

De Hoge Raad is zich ervan bewust dat juist bij deze groep personen die door hun beroepsuitoefening bekendheid genieten, commerciële belangen zijn gemoeid bij de openbaarmaking van hun portret. Het is afhankelijk van de omstandigheden van het geval welk gewicht aan het door de geportretteerde gestelde commerciële belang in een gegeven geval toekomt.

Is bij een geportretteerde met verzilverbare populariteit enkel sprake van een zodanig belang en is geen sprake van omstandigheden die rechtvaardigen om aan dat belang voorbij te gaan, dan kan bij de beoordeling een belangrijke rol spelen of een redelijke vergoeding is aangeboden.

Wat in dit verband als een redelijke vergoeding heeft te gelden, zal moeten worden vastgesteld aan de hand van de omstandigheden van het geval. In ieder geval zal de vergoeding recht moeten doen aan de mate van populariteit of bekendheid van de geportretteerde en in overeenstemming dienen te zijn met de waarde van het exploitatiebelang van de geportretteerde in het economisch verkeer. Indien vaststaat of onbetwist is dat een redelijke vergoeding is aangeboden (en bescherming van privacy-belangen niet aan de orde is), zullen in beginsel bijkomende omstandigheden nodig zijn voor het oordeel dat openbaarmaking jegens de geportretteerde onrechtmatig is. Deze omstandigheden zullen door de geportretteerde gemotiveerd gesteld dienen te worden. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan de situatie dat de publicatie afbreuk doet aan of schadelijk is voor de wijze waarop de geportretteerde zijn bekendheid wenst te exploiteren.

Indien er dus sprake is van een verzilverbare populariteit (zoals in dit geval van de legendarisch nummer 14) kan een geportretteerde zich verzetten tegen publicatie in het geval daarvoor geen passende vergoeding wordt aangeboden. In dit geval had Tirion wel aan Cruijff een vergoeding aangeboden, die echter door Cruijff is geweigerd.

De Hoge Raad oordeelt dat de belangen en omstandigheden die Cruijff heeft aangevoerd, onvoldoende zijn om de publicatie van het boek tegen te houden. Er is immers volgens de Hoge Raad geen redelijk belang geschonden. In het onderhavige geschil komt Cruijff dus als verliezer uit de strijd.

De uitspraak van Johan Cruijff “Elk nadeel heeft zijn voordeel” zal hem wellicht nog kunnen geruststellen.

Deel dit artikel

Anderen lazen ook

Zorgplicht kan soelaas bieden bij Deutsche Bank

Titel: Zorgplicht kan soelaas bieden bij Deutsche Bank Krant: Dagelijkse Standaard Datum: 15 April 2013

Lees verder

Klanten Deutsche Bank in de knel

Titel: Klanten Deutsche Bank in de knel Nieuws: NOS Datum: 13 September 2013

Lees verder

Ondernemers klem bij Deutsche Bank

Titel: Ondernemers klem bij Deutsche Bank Krant: z24 Datum: 13 September 2013

Lees verder

Bancair terrorisme

Titel: Bancair terrorisme Krant: Dagelijkse Standaard Datum: 13 November 2013

Lees verder
Contact opnemen

Voor verdere vragen kunt u het formulier hieronder gebruiken, dan nemen wij zo spoedig mogelijk contact met u op.

U krijgt een bevestiging in uw mail en wij zullen zo spoedig mogelijk contact met u opnemen.
2017 Fruytier Lawyers in Business
Volg ons via social media

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten